Çatalca'da, Silivri'de ya da Trakya'nın herhangi bir köyünde tarla gezerken en sık duyduğumuz cümle şudur: "Parsel şu çitten başlıyor, şu ağaca kadar gidiyor." Bunu çoğu zaman satıcı ya da komşu söyler ve çoğu zaman iyi niyetlidir. Ama tapuda yazan parselin sahada tam olarak nerede olduğunu gösteren şey ne çittir, ne ağaçtır, ne de yıllar önce yapılmış sözlü bir anlaşmadır. Bunu gösteren işlemin adı aplikasyondur.
Aplikasyon ne demek?
Aplikasyon, tapu ve kadastro kayıtlarında yer alan parsel sınırlarının arazi üzerine işaretlenmesidir. Kayıttaki köşe noktaları ölçümle sahaya aktarılır, köşelere kazık, demir ya da boya ile işaret konur. Böylece "arsam burası" cümlesi tahmine değil, resmi kayda dayanır.
Burada önemli bir ayrım var: aplikasyon parselin sınırını değiştirmez, yeniden çizmez. Yalnızca kayıtta olanı sahaya taşır. Kaydın kendisinde bir hata varsa bu ayrı bir süreçtir; aşağıda ona da değineceğiz.
Kim yapar, nasıl başvurulur?
Aplikasyon işlemi, bölgedeki Lisanslı Harita ve Kadastro Mühendislik Bürosu (LİHKAB) ya da ilgili kadastro müdürlüğü aracılığıyla yapılır. Başvuruyu kural olarak parselin maliki ya da vekili yapar. Alıcı henüz tapuda malik olmadığı için satın alma öncesinde aplikasyon istiyorsa, bunu satıcıyla konuşması ve başvurunun satıcı tarafından ya da onun vereceği yetkiyle yapılması gerekir. Ücret resmi tarifeye göre belirlenir; parselin büyüklüğüne ve bulunduğu yere göre değişir.
Neden satın almadan önce yaptırmalısınız?
Kırsal arazide yer gösterme işi çoğu zaman göz kararıyla yapılır. Aplikasyon yaptırılmadan alınan bir tarlada sonradan karşılaşılan durumların başlıcaları şunlardır:
Gösterilen yer başka bir parsel çıkabilir. Özellikle birbirine benzeyen, sınırı belirsiz geniş tarlalarda bu hiç de nadir değildir.
Komşu taşmış olabilir. Komşunun çiti, ağaçları, hatta bir yapısı sizin parselinizin içinde kalıyor olabilir. Tersi de mümkündür.
Yol cephesi kâğıtta olduğu gibi olmayabilir. Paftada yola bitişik görünen bir parselin sahada yola gerçekten nasıl bağlandığını görmek gerekir.
Yüzölçümü algısı yanıltıcıdır. Eğimli, ağaçlı ya da şekli düzensiz bir tarla gözle olduğundan büyük ya da küçük görünebilir.
Hisseli tarlada aplikasyon neyi gösterir?
Bu konu sık karıştırılıyor. Hisseli bir parselde aplikasyon, parselin tamamının sınırlarını gösterir; sizin hissenizin parselin hangi köşesinde olduğunu göstermez. Hisseli tapuda "benim yerim şurası" denilen kısım, paydaşlar arasında yapılmış bir kullanım düzenine dayanır ve tek başına tapudaki kaydı değiştirmez. Hisseli arsa alırken bu farkı bilerek karar vermek gerekir.
Eski paftalar ve dikkat edilmesi gerekenler
Trakya'daki bazı köylerde kadastro çalışmaları uzun yıllar önce yapılmıştır ve eski ölçümler bugünün imkânlarına göre daha az hassas olabilir. Ülke genelinde eski kadastro paftalarının yenilenmesi ve sayısal hale getirilmesi için çalışmalar yürütülüyor, ancak her parselin bu süreçten geçtiğini varsaymamak gerekir. Bu tür yerlerde sınırın sahaya aktarılması daha fazla dikkat ister ve çoğu zaman komşu parsellerle birlikte değerlendirilir.
Aplikasyonda kayıt ile saha arasında uyumsuzluk çıkarsa iki ayrı ihtimal vardır. Birincisi, kayıt doğrudur ama sahadaki kullanım farklıdır; örneğin komşu çitini sizin tarafınıza çekmiştir. Bu durumda önce konuşarak çözüm aranır, olmazsa hukuki yollara başvurulur. İkincisi, kaydın kendisinde bir ölçüm ya da çizim hatası vardır. Bunun için kadastro müdürlüğüne düzeltme başvurusu yapılabilir; bazı durumlarda ise konu mahkemede çözülür. Hangisinin söz konusu olduğunu belirlemeden adım atmamak gerekir.
Pratik birkaç öneri
Kapora vermeden önce ada ve parsel numarasını alın. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama ekranından parselin yaklaşık konumuna bakabilirsiniz; ancak bu ekrandaki görüntünün kesin sınır yerine geçmediğini unutmayın.
Aplikasyon yapılırken mümkünse sahada bulunun, köşe noktalarının fotoğrafını çekin.
Çit, duvar, kuyu gibi harcamaları sınır işaretlendikten sonra yapın. Kazıklar zamanla kaybolabildiği için bu işleri çok geciktirmemek de faydalıdır.
Komşu parsellerin sahipleriyle tanışın. Sınır konusunda erkenden konuşulan bir cümle, yıllar sürecek bir anlaşmazlığı önleyebilir.
Son söz
Arsa ya da tarla alırken tapuyu, imar durumunu ve fiyatı konuşuruz ama "aldığım yer tam olarak nerede?" sorusu çoğu zaman en sona kalır. Oysa bu soru en başta sorulmalıdır.
Yuşa Gayrimenkul olarak 17 yıldır Çatalca, Silivri ve Tekirdağ bölgesinde arsa ve tarla alım satımına aracılık ediyoruz. Harita Mühendislik Ofisimiz parselin kayıttaki durumu ile sahadaki durumunu karşılaştırıyor, hukuki bir soru çıktığında hukuk birimimizle birlikte değerlendiriyoruz. Baktığınız bir parselle ilgili aklınıza takılan bir şey varsa, Çatalca Kaleiçi'ndeki ofisimize uğrayabilir, ada ve parsel bilgisiyle birlikte konuşabiliriz.
