Arsam Burada
Ücretsiz değerleme Favoriler Danışman Girişi

Tapuda Şerh, Beyan, İpotek ve Haciz: Takyidatlı Arsa Alınır mı?

Tapuda Şerh, Beyan, İpotek ve Haciz: Takyidatlı Arsa Alınır mı?

Arsa ya da tarla bakarken çoğu kişi önce yola, konuma ve fiyata bakar. Oysa bir taşınmazı satın almadan önce incelenmesi gereken ilk şey tapu kaydının kendisidir. Tapu senedinde ada, parsel, yüzölçümü ve malik görünür; ama taşınmazın üzerindeki yükler senette değil, tapu kütüğündeki beyanlar, şerhler ve rehinler hanelerinde yer alır. Bu kayıtların toplu dökümüne kısaca takyidat denir. Bize en sık sorulan sorulardan biri de tam olarak budur: "Tapuda şerh var, yine de alabilir miyim?"

Takyidat belgesi nedir, nereden alınır?

Takyidat belgesi, taşınmazın tapu kütüğündeki güncel kayıtlarını gösteren resmi dökümdür. Malik bu belgeyi tapu müdürlüğünden alabilir, kendi taşınmazlarının kayıtlarını e-Devlet üzerinden de görebilir. Alıcı olarak yapmanız gereken, pazarlığa geçmeden önce satıcıdan güncel tarihli bir takyidat belgesi istemek ve satış günü yaklaştığında bunun yenilenmesini talep etmektir. Birkaç ay önce alınmış bir belge bugünkü durumu göstermeyebilir; arada bir haciz ya da tedbir işlenmiş olabilir.

Beyanlar hanesi: Bilmeniz gereken notlar

Beyanlar, taşınmazla ilgili bilinmesi gereken durumları gösterir ve çoğu zaman satışa engel değildir. Parselin bir imar uygulamasına tabi olduğu, üzerinde yapı kayıt belgesi bulunduğu ya da muhdesatın, yani ağaç, kuyu, ev gibi eklentilerin kime ait olduğu bu hanede yazabilir. Bunlar satışı durdurmasa da arsanın değerini ve kullanımını doğrudan etkiler. Örneğin muhdesat beyanında başka bir kişinin adı geçiyorsa, arazideki ev veya ağaçlar üzerinde o kişinin hak iddiası olabileceğini baştan bilmeniz gerekir.

Şerhler hanesi: Başkalarının hakları

Şerhler, taşınmaz üzerinde üçüncü kişilere ait hakların veya mahkeme ve idare kararlarının tapuya işlenmiş halidir. Şerh edilen bir hak, taşınmazı sonradan satın alan kişiye karşı da ileri sürülebilir. Sık karşılaşılanlar şunlardır:

  • Satış vaadi sözleşmesi şerhi: Malik, taşınmazı daha önce noterde başka birine satmayı vaat etmiş olabilir. Bu şerh varken satın almak, sizi o kişiyle karşı karşıya bırakabilir.

  • Önalım (şufa) hakkı şerhi: Sözleşmeyle tanınmış bir önalım hakkı tapuya şerh edilmişse, satış halinde hak sahibi devreye girebilir.

  • Kira şerhi: Taşınmaz kiradaysa ve kira sözleşmesi şerh edilmişse, yeni malik de bu kira ilişkisiyle bağlı olabilir.

  • İhtiyati tedbir: Süren bir dava nedeniyle mahkemenin koyduğu tedbir, kararın içeriğine göre devri tamamen engelleyebilir.

  • Kamulaştırma şerhi: İdarenin taşınmazın tamamı veya bir kısmı için kamulaştırma süreci başlattığını gösterir.

Rehinler hanesi: İpotek

İpotek, bir borcun teminatı olarak taşınmazın gösterildiği anlamına gelir. İpotekli bir arsa satılabilir; ancak ipotek kaldırılmadan satın alırsanız, borç ödenmediğinde alacaklı alacağını taşınmaz üzerinden takip edebilir. Pratikte en sağlıklı yol, borcun satış bedelinin bir kısmıyla kapatılması, alacaklının ipoteğin kaldırılması (fek) için tapuya yazı göndermesi ve devrin bununla koordineli şekilde yapılmasıdır. Banka ipoteklerinde bu adımlar önceden bankayla konuşulup planlanmalıdır.

Haciz kaydı

Haciz, malikin bir borcu nedeniyle icra dairesinin taşınmaza koyduğu kayıttır. Hacizli bir taşınmazın tapuda devri kural olarak mümkündür; fakat haciz kaydı taşınmazla birlikte yeni malike geçer ve alacaklı taşınmazın satışını isteyebilir. Yani hacizli arsayı "nasılsa devir yapılabiliyor" diye almak, başkasının borcunun yükünü üstlenmek anlamına gelebilir. Doğru yol, haczin ilgili icra dosyasından kaldırılmasını sağlamak ve kaldırma yazısı tapuya işlendikten sonra devri yapmaktır.

Hisseli parsellerde ayrı bir dikkat

Hisseli tarlalarda takyidatlar hissedar bazında da işlenir. Parselin genelinde bir sorun olmasa bile, satın alacağınız hissenin sahibi hakkında haciz veya tedbir bulunabilir. Bu yüzden takyidat belgesinde yalnızca parsele değil, satıcının kendi hissesine ait kayıtlara da tek tek bakmak gerekir. Çatalca ve Silivri'de hisseli tarla sayısı yüksek olduğu için bu ayrıntı sık atlanır.

Satıştan önce kısa bir kontrol listesi

  1. Güncel tarihli takyidat belgesini isteyin ve satış günü yeniden kontrol edin.

  2. Beyanlar hanesindeki imar, muhdesat ve yapı kayıtlarının arsayı nasıl etkilediğini sorun.

  3. Şerh varsa kimin lehine olduğunu ve hâlâ geçerli olup olmadığını öğrenin.

  4. İpotek veya haciz varsa, kaldırılmasının devirden önce ya da devirle eş zamanlı yapılmasını şart koşun.

  5. Kapora veya ön ödeme yapmadan önce bu kontrolleri tamamlayın ve ödemeleri belgeli şekilde yapın.

Son söz

Takyidat okumak ilk bakışta karışık görünebilir, ama her kaydın bir anlamı ve çoğu zaman bir çözümü vardır. Önemli olan, kaydı satıştan sonra değil, önce fark etmektir. Yuşa Gayrimenkul olarak 17 yıldır Çatalca, Silivri ve Trakya'da arsa ve tarla alım satımında çalışıyoruz; hukuk birimimiz tapu kayıtlarını, Harita Mühendislik Ofisimiz ise parselin sahadaki durumunu birlikte değerlendiriyor. Baktığınız bir parselin tapu kaydında aklınıza takılan bir şey varsa, Çatalca Kaleiçi'ndeki ofisimize uğrayabilirsiniz.

Sıradaki Çatalca'da Ev veya Villa Alırken Kontrol Edilmesi Gereken 8 Konu