Bugüne kadar sektördeki algı oyunlarını, spekülatif satış modellerini çok konuştuk. Bu yazıda biraz da kendimize ve hepimize ayna tutalım. Çünkü spekülasyonu sadece satıcılar yapmıyor. Bazen tapuyu elinde tutan, bazen o yeri hiç görmemiş ama hikâyesini bilen herkes bu işin içinde. Biz buna spekülasyonun babası diyoruz.
"Komşu 2 milyona sattı"
En sık duyduğumuz cümle. Çoğu zaman komşu 2 milyona satmamıştır, 2 milyona ilana koymuştur. İlan fiyatı ile satış fiyatı arasındaki fark bazen yüzde 30'u, 40'ı bulur. Üstelik komşunun yeri yola cephelidir, sizinki arkadadır, onunki imarlıdır, sizinki değildir.
"Babamın tarlası bütün sokaktı"
Aile hikâyeleri kuşaktan kuşağa aktarılırken büyür. Dedenin "şu dereden şu tepeye kadar" dediği arazi, tapuda bakıldığında birkaç dönüm çıkar. Hatıralar değerlidir ama değerlemede tapu kaydı ve çap esas alınır.
"20 yıldır imar geliyor"
Bazı köylerde imar, kahvehanede her yıl yeniden gelir. Ama plan değişikliğinin resmi bir süreci vardır: plan çalışması, askı ilanı, onay. Belgesi olmayan imar beklentisi fiyata yansıtılamaz.
Hisseli tapu ile tapusuz yeri karıştırmak
Bazı malikler yaşadıkları sorunu yanlış sebebe bağlar. Hisseli tapunun yasal bir mülkiyet olduğunu, tapusuz bir yerle aynı olmadığını bilmeden "hisseli olduğu için satamıyorum" derler. Asıl sebep çoğu zaman yerin konumu ya da fiyatıdır.
Dere kenarı, koruma alanı, orman sınırı
Dere kenarındaki, koruma alanındaki ya da orman sınırındaki yerler yasal olarak satılabilir. Bunları satmak yanlış değil. Yanlış olan, bu yerleri imarlı, yola cepheli bir parselle aynı fiyattan satmaya çalışmak.
Gerçek değer nasıl bulunur?
- Tapu kaydını ve çapı inceleyin.
- İmar durumunu belediyeden alın.
- Aynı bölgede gerçekleşmiş satışları öğrenin, sadece ilanlara bakmayın.
- Yerin kusurlarını da hesaba katın: eğim, yol, altyapı, şerh.
Sık sorulan sorular
Arsamı neden satamıyorum?
En sık sebep fiyattır. İkinci sırada eksik ya da belirsiz bilgi gelir: ada parsel, imar durumu, yol cephesi. Bunlar netleşince alıcı bulmak kolaylaşır.
İlan fiyatı nasıl belirlenmeli?
Emsal satışlara pazarlık payı eklenerek. Hayal edilen rakamla açılan ilan aylarca bekler ve yerin değerini düşürür.
Elindeki malı olduğundan fazla gösteren de, eski bilgilerle konuşan da kötü niyetli değil. Ama gerçeği bilmek herkesin işine yarar. Arsanızın gerçek değerini öğrenmek için ücretsiz değerleme talebi bırakabilir ya da 444 97 73'ü arayabilirsiniz. Yarın için bugün al.
